ข้อมูลสภาพทั่วไป

1 ) ที่ตั้ง
ตำบลแม่สอย  อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอจอมทอง  ประมาณ  16  กิโลเมตร  และอยู่ห่างจากจังหวัดเชียงใหม่  ประมาณ   75  กิโลเมตร  มีเนื้อที่ประมาณ  86.987  ตารางกิโลเมตร  หรือประมาณ  54,366  ไร่   มีอาณาเขตติดต่อ  มีดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อตำบลสบเตี๊ยะ  อำเภอจอมทอง   จังหวัดเชียงใหม่
ทิศใต้ ติดต่อตำบลบ้านแปะ  อำเภอจอมทอง   จังหวัดเชียงใหม่
ทิศตะวันออก ติดต่อตำบลหนองปลาสวาย  อำเภอบ้านโฮ่ง  จังหวัดลำพูน
ทิศตะวันตก ติดต่อตำบลดอยแก้ว  และตำบลบ้านแปะ   อำเภอจอมทอง  จังหวัดเชียงใหม่

2)  สภาพภูมิประเทศ
โดยทั่วไปของตำบลแม่สอย  จะเป็นพื้นที่ราบ  ที่ราบลุ่ม  และที่ราบสูง  มีน้ำท่วมบางครั้งในฤดูฝน  เนื่องจากแม่น้ำปิงล้นตลิ่ง  ซึ่งมีแม่น้ำปิงเป็นแม่น้ำที่สำคัญในการทำการเกษตรของตำบล  และมีลำห้วยหลายสายที่ใช้ในการทำเกษตรของหมู่บ้านที่มีลำห้วยไหลผ่าน    แต่เนื่องจากในฤดูแล้งน้ำในลำห้วยเหล่านี้จะแห้งแล้งไม่เพียงพอกับการทำการเกษตรในฤดูแล้ว  เพราะพื้นที่ทำการเกษตรมีมาก  แต่แหล่งน้ำเพื่อการเกษตรมีจำนวนน้อย  ซึ่งมีลักษณะภูมิประเทศแบ่งออกเป็น  4  ลักษณะ คือ

  • พื้นที่ราบ  ส่วนมากจะอยู่ในพื้นที่  หมู่ที่ 1,2,3,4,5,7,8,10,11 , 12 และ 15  ส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่ทำการเกษตร และที่อยู่อาศัยของราษฎร
  • พื้นที่ราบลุ่ม  ส่วนมากจะอยู่ในพื้นที่  หมู่ที่ 6,9 และ13  ส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่ทำการเกษตร  และที่อยู่อาศัยของราษฎร
  • พื้นที่ราบสูง  ได้แก่หมู่ที่ 14  บ้านป่ากล้วยพัฒนาจะเป็นที่พักอาศัย ซึ่งราษฎรในหมู่บ้านเป็นชาวเขาเผ่าม้ง  และพื้นที่ทำการเกษตร ซึ่งการเดินทางคมนาคมเป็นทางลูกรัง ขึ้นเขา และเดินทางลำบากในช่วงฤดูฝน
  • แหล่งน้ำธรรมชาติ  ในตำบลมีแหล่งน้ำธรรมชาติ  คือ แม่น้ำปิง จะเป็นแม่น้ำสายหลักในตำบลแม่สอย  ซึ่งจะไหลผ่าน หมู่ที่ 1,2,3,4,5,7,8,10,12 ,15  และมีลำห้วยแม่สอย    ห้วยแม่ทิม , ห้วยแม่ป๊อก , ห้วยส้ม , ห้วยปุ๊ , ห้วยน้ำอุ่น , ห้วยม่วง  เป็นต้น

3)  จำนวนหมู่บ้าน
ในเขตตำบลแม่สอย  มีหมู่บ้านจำนวน  15  หมู่บ้าน  คือ

หมู่ที่ 1      บ้านหนองคัน หมู่ที่ 6      บ้านห้วยม่วงฝั่งซ้าย หมู่ที่ 11 บ้านห้วยห้า
หมู่ที่ 2      บ้านวังน้ำหยาด หมู่ที่ 7      บ้านสบสอย หมู่ที่ 12 บ้านห้วยมะควัด
หมู่ที่ 3      บ้านแม่สอย หมู่ที่ 8      บ้านห้วยฝาง หมู่ที่ 13 บ้านห้วยพัฒนา
หมู่ที่ 4      บ้านใหม่สารภี หมู่ที่ 9      บ้านห้วยสะแพท หมู่ที่ 14 บ้านป่ากล้วยพัฒนา
หมู่ที่ 5      บ้านโรงวัว หมู่ที่ 10 บ้านห้วยม่วงฝั่งขวา หมู่ที่ 15 บ้านหนองบัว

4) ประชากร
มีประชากรทั้งสิ้น   9,090    คน   แยกเป็น    (ข้อมูล  ณ  เมษายน  2557)

หมู่ที่ /บ้าน ชาย (คน) หญิง(คน) รวม(คน) ครัวเรือน ผู้นำชุมชน
หมู่ที่ 1   บ้านหนองคัน 390 358 748 254 นายสวัสดิ์  พงศ์สุข
หมู่ที่ 2   บ้านวังน้ำหยาด 405 397 802 297 นายโชติ  สุรินทร์
หมู่ที่ 3   บ้านแม่สอย 343 340 683 192 นายณัฐพล  จาถา
หมู่ที่ 4   บ้านใหม่สารภี 235 227 462 143 นายวิทธิกร  ตากี้
หมู่ที่ 5   บ้านโรงวัว 495 509 1,004 297 นายอดุลย์  จุมปาทอง
หมู่ที่ 6   บ้านห้วยม่วงฝั่งซ้าย 411 420 831 233 นายก๋องแก้ว  รุจิเรศไพรวัลย์
หมู่ที่ 7   บ้านสบสอย 264 266 530 178 นายสงกรานต์  อุ้ยฟูใจ
หมู่ที่ 8   บ้านห้วยฝาง 195 214 409 112 นายนิกร  สุภาลม
หมู่ที่ 9    บ้านห้วยสะแพด 292 248 540 155 นายสายันต์  จุมปา
หมู่ที่ 10  บ้านห้วยม่วงฝั่งขวา 184 177 361 122 นายธีระชัย  สมพร (กำนัน)
หมู่ที่ 11  บ้านห้วยห้า 227 203 430 160 นายจักร  ต้อติดวงค์
หมู่ที่ 12  บ้านห้วยมะควัด 188 183 371 132 นายสมบูรณ์  จมเชยชื่น
หมู่ที่ 13  บ้านห้วยพัฒนา 184 168 352 122 นายมนตรี  ลาพิงค์
หมู่ที่ 14  บ้านป่ากล้วยพัฒนา 489 486 975 154 นายเฒ่า  ธาราวโรดม
หมู่ที่ 15  บ้านหนองบัว 290 302 592 155 นายพันทิพย์ แก้วสิงห์สุ

รวม

4,592 4,498 9,090 2,624  

5)  สภาพทางเศรษฐกิจ
อาชีพหลัก  ที่สำคัญของประชากรในเขตเทศบาลตำบลแม่สอย  ได้แก่  อาชีพการเกษตรกรรม ซึ่งส่วนใหญ่ร้อยละ  95  มีอาชีพทำสวนลำไย มะม่วง เป็นหลัก     รวมพื้นที่ประมาณ  13,605  ไร่
อาชีพเสริม อาชีพเสริมของราษฎรในพื้นที่  ได้แก่  การทำสวนหอม  กระเทียม  พริก  แตงกวา  เลี้ยงสัตว์  การปลูกข้าวส่วนใหญ่เพื่อการบริโภคภายในครัวเรือน  อาชีพเสริมอื่นๆ อาทิ  การทอผ้า  จักสาน  ค้าขาย  และรับจ้างทั่วไป

6)  หน่วยธุรกิจในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล

  • ปั๊มน้ำมัน (หลอด) และก๊าช   18    แห่ง
  • โรงสีข้าว (ขนาดเล็ก)       2     แห่ง
  • โรงงานรับซื้อลำไย        4     แห่ง
  • โรงงานอบลำไย          2     แห่ง
  • ร้านค้า (ของชำ)         86    แห่ง
  • ร้านขายอุปกรณ์ทางการเกษตร    6   แห่ง
  • ร้านซ่อมรถยนต์ จักรยานยนต์      14    แห่ง
  • ร้านซ่อมเครื่องจักรกลการเกษตร       3   แห่ง
  • ร้านซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า        2   แห่ง
  • ร้านเชื่อมเหล็ก      7     แห่ง
  • ร้านเสริมสวย           8     แห่ง
  • คลินิก                3     แห่ง
  • ร้านขายเครื่องใช้ไฟฟ้า 3     แห่ง
  • ร้านขายวัสดุก่อสร้าง       2     แห่ง

7) สภาพทางสังคม
7.1 การศึกษา

  • โรงเรียนประถมศึกษา 8     แห่ง
  • โรงเรียนมัธยมศึกษา       1     แห่ง
  • ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยี     1     แห่ง
  • ศูนย์พัฒนาครอบครัว 1     แห่ง
  • ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก  8     แห่ง
  • ศูนย์การเรียนชุมชน  1     แห่ง
  • ศูนย์พัฒนาสตรี    1     แห่ง
  • ที่อ่านหนังสือพิมพ์  15    แห่ง

7.2 สถาบันและองค์กรทางศาสนา

  • วัด  5  แห่ง / สำนักสงฆ์ 10    แห่ง
  • โบสถ์      1     แห่ง

7.3 การสาธารณสุข

  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ  4     แห่ง
  • อัตราการมีส้วมซึมและส้วมราดน้ำ  ร้อยละ  95

7.4 ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน

  • ที่พักสายตรวจ    1     แห่ง
  • ศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย  1     แห่ง  มีสมาชิก  อปพร.   86  นาย
  • ศูนย์ปฎิบัติการฉุกเฉิน   1  ศูนย์ (กู้ชีพกู้ภัย 24 ชั่วโมง)

8)  การบริการพื้นฐาน
8.1  การคมนาคมและการขนส่ง
การคมนาคมขนส่งระหว่างตำบล  มีถนนลาดยาง  ถนนคอนกรีตเสริมไม้ไผ่  และถนนลูกรัง         ที่สามารถใช้เป็นเส้นทางสัญจรไปมา  และเส้นทางขนส่งผลิตผลทางการเกษตร  ในส่วนของการให้บริการขนส่งสาธารณะ  มีรถโดยสารประจำทาง  จำนวน  2  สาย  คือ  รถมินิบัส บริษัทนครพิงค์เดินรถและรถโดยสาร  (สี่ล้อเล็ก) สีฟ้า
8.2 การโทรคมนาคม/การสื่อสาร
–  ปัจจุบันมีการใช้โทรศัพ์พกพา (มือถือ)  ร้อยละ  95
–  มีโทรศัพท์สาธารณะทางไกลชนบท      12 แห่ง
–  มีโทรศัพท์สาธารณะทางไกลชนบทผ่านดาวเทียม    2 แห่ง
8.3 การไฟฟ้า
–  มีไฟฟ้าใช้    จำนวน   14  หมู่บ้าน  ครบทุกครัวเรือน (ยกเว้นบางพื้นที่ที่มีการขยาย อพยพ
ครัวเรือนไปสร้างบ้าน  หรือที่พนักในไร่  ในสวน)
–  ไม่มีไฟฟ้า    จำนวน     1  หมู่บ้าน    ได้แก่ หมู่ที่ 14  บ้านป่ากล้วยพัฒนาซึ่งเป็นพื้นที่ราบสูงการขยายเขตยังไปไม่ถึง  ปัจจุบันใช้ไฟฟ้าระบบพลังงานแสงอาทิตย์
–  ไฟฟ้าสาธารณะ (ไฟส่องสว่าง)  การติดตั้งดำเนินการแต่ยังไม่ทั่งถึง

8.4 แหล่งน้ำธรรมชาติ
– ลำน้ำ , ลำห้วย          7     แห่ง
– หนอง , คลอง , บึงและอื่น ๆ     10    แห่ง

8.6 แหล่งน้ำที่สร้างขึ้นเพื่อการอุปโภคและสาธารณูปโภค
– ประปาหมู่บ้าน 15    แห่ง   –   ระบบกรองน้ำ      7   แห่ง
– บ่อน้ำตื้น          149  แห่ง   –  บ่อโยก        11    แห่ง
– อ่างเก็บน้ำ        19    แห่ง

9) ข้อมูลอื่น ๆ
9.1 มวลชนจัดตั้ง
– ตำรวจชุมชน       15    หมู่บ้าน      – ลูกเสือชาวบ้าน          528   คน
– กลุ่มเกษตรกร   15  กลุ่ม        – กลุ่มเยาวชน        15  กลุ่ม
– กลุ่มออมทรัพย์   15  กลุ่ม        – กลุ่มอาชีพต่างๆ            30  กลุ่ม
– คณะกรรมการพัฒนาสตรีระดับตำบล               1   คณะ
– คณะกรรมการพัฒนาสตรีระดับหมู่บ้าน       15    คณะ
– อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.)            15    หมู่บ้าน
– กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ            15     กลุ่ม
– ชมรมผู้สูงอายุระดับตำบล                      1   กลุ่ม
– กองทุนหลักประกันสุขภาพ (สปสช.)               1   กองทุน
– กองทุนสวัสดิการชุมชน                       1   กองทุน

9.2 ด้านโครงสร้างพื้นฐาน  (structure)
การคมนาคม  ขนส่ง
–   ถนนเส้นทางหลัก  ระหว่างหมู่บ้านและระหว่างตำบล เป็นถนนลาดยาง , ถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก (คสล.) ถนนคอนกรีตเสริมไม้ไผ่ (คสม.)
–  ถนนสายรอง / ซอย  ภายในหมู่บ้าน  เป็นถนนคอนกรีตเสริมไม้ไผ่ ถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก (คสล.) คิดเป็นร้อยละ  55
–  ถนนเส้นทางขนส่ง  พืชผลทางการเกษตร เป็นถนนลูกรัง  ถนนลาดยาง ถนนคสล.และถนน คสม.  สลับกันไป  แล้วแต่พื้นที่นั้น ๆ ที่จะเชื่อมติดต่อกัน
แหล่งน้ำ
– น้ำเพื่อการบริโภค (น้ำดื่ม)  ประชาชนร้อยละ 70  ซื้อน้ำดื่ม  เกือบตลอดปี   ส่วนที่เหลือจะบริโภคจากบ่อบาดาล บ่อน้ำตื้น  และประปาจากแม่น้ำปิง  และไม่มีภาชนะรองรับน้ำฝนครบทุกครัวเรือน
– น้ำเพื่อการอุปโภค (น้ำใช้)  ใช้น้ำประปาจากแม่น้ำปิง  ประปาชนบท  ประปาภูเขา    น้ำกรองได้ไม่สะอาด    บางหมู่บ้าน  ขาดน้ำใช้ในช่วงเดือน กุมภาพันธ์  –   พฤษภาคม ของทุกปี
– น้ำเพื่อการเกษตร  ส่วนใหญ่ปัญหาเกิดในฤดูแล้ง  จะขาดแคลนน้ำสำหรับการเกษตรกรรม  และจะต้องใช้เครื่องสูบน้ำพลังงานไฟฟ้าจากแม่น้ำปิง  บางพื้นที่ท่อส่งน้ำยังไปไม่ทั่วถึง  และไม่เพียงพอ  ต้องอาศัยน้ำจากการขุดเจาะบาดาล  และแหล่งน้ำธรรมชาติทั่วไป
สิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ที่ดำเนินการให้บริการ
– โครงสร้างพื้นฐานยังปรับปรุง  ก่อสร้าง  ไม่ทั่วถึง  เนื่องจากข้อจำกัด้านงบประมาณ
– ลานกีฬาสร้างได้อย่างจำกัด เนื่องจากขาดพื้นที่ที่เหมาะสมและข้อจำกัดด้านงบประมาณ
– ศูนย์สาธารณสุขมูลฐาน  ยังปรับปรุง  ก่อสร้าง ไม่ทั่วถึง
– สถานที่อ่านหนังสือพิมพ์  ยังไม่ครบทุกหมู่บ้าน  ต้องซ่อมแซมปรับปรุงเพิ่ม
– ฝาย  ดาดลำเหมือง  รางระบายน้ำ  ยังไม่ได้ก่อสร้าง  เนื่องจากงบประมาณมีไม่เพียงพอ   จึงก่อสร้างไม่ครบตลอดเส้นทาง  แต่ก่อสร้างเป็นจุด ๆ โดยเฉพาะจุดที่น้ำรั่วซึม  และจุดที่ตลิ่งจะพัง

10)  ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ( Environment  and  Natural  Resources)
10.1  ทรัพยากรน้ำ
– มีแหล่งน้ำใหญ่ไหลผ่านและประชาชนในตำบลแม่สอยนำมาเป็นน้ำใช้  น้ำเพื่อการเกษตร  และเพื่ออุปโภค-บริโภค  มีลำน้ำแม่ปิงไหลผ่านหมู่ที่ 1,2,3,4,5,7,8,10,12,15    เป็นแม่น้ำสายหลักของพื้นที่ตำบลแม่สอย    และมีลำห้วยขนาดเล็กไหลผ่าน  เช่น  ลำห้วยแม่ทิม  แม่สอย  แม่ป๊อก  ฯลฯ
10.2  ทรัพยากรป่าไม้
– พื้นที่ป่าไม้ตำบลแม่สอย ส่วนหนึ่งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติออบหลวง  เป็นป่าไม้เบญจพรรณ  ป่าไผ่  และป่าที่ชุมชนช่วยกันอนุรักษ์และปลูกไว้
10.3  ทรัพยากรดิน
– พื้นที่ส่วนใหญ่ในตำบลแม่สอยเป็นดินร่วนปนเหนียว และดินลูกรัง  ซึ่งเป็นดินที่ค่อนข้างดี
เหมาะสำหรับการปลูกพืชระยะยาว  เช่น ลำไย  มะม่วง  หากมีการใช้สารเคมีจำนวนมากอาจทำให้หน้าดินเสียความสมดุล  จึงควรส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาใช้  สารชีวภาพ  ทั้งบำรุงและกำจัดศัตรูพืช  เพื่อลดปัญหาดินขาดความอุดมสมบูรณ์ และเสื่อมโทรมในอนาคต  ปัญหาสิทธิถือครองที่ดิน  ซึ่งยังไม่ได้ดำเนินการอย่างชัดเจน  การออกเอกสารสิทธิ์ยังไม่ครอบคลุมทั่วถึง
10.4  ความหลากหลายทางชีวภาพ
– ปัญหาการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นผลมาจากสาเหตุหลายประการ ได้แก่ ความเจริญเติบโต  และขยายตัว ของชุมชนอย่างรวดเร็ว  การทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยธรรมชาติ  การถากถาง บุกรุกป่า เพื่อทำการเกษตร  และการพัฒนาพื้นที่  การเปลี่ยนพื้นที่ธรรมชาติไปเป็นที่ดินเพื่อการเกษตร และที่อยู่อาศัย  การล่าสัตว์  การเก็บของป่า  ตลอดจนมลพิษต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น  เหล่านี้ล้วนทำให้ความหลากหลายทางชีวภาพสูญเสีย

11)  ด้านเศรษฐกิจ (Economic)
11.1 อาชีพหลัก การเกษตร
– ทำสวนไม้ผล   ได้แก่  ลำไย  มะม่วง  ยางพารา  หอม  กระเทียม  พริก  แตงกวา
–  ทำไร่  ได้แก่  ข้าวโพด  ยามอญ
–  การปลูกข้าวส่วนใหญ่ปลูกเพื่อบริโภคในครัวเรือน
11.2  อาชีพเสริม (Raise  lncome)
–  อาชีพทอผ้า  ทำไวท์ผลไม้   ทำสุรากลั่น   แกะสลัก  จักสาน
(1)  ทอผ้า  ส่วนใหญ่ที่ประกอบอาชีพนี้ จะเป็นกลุ่มแม่บ้าน  ได้แก่ หมู่ที่  2,5,6,7,9,11,12,13
(2)  ทำไวท์ผลไม้   จะใช้ผลไม้ในฤดู  นำมาแปรรูป  ได้แก่ หมู่ที่ 2,3,7
(3)  ทำสุรากลั่น  จะทำรวมกันเป็นกลุ่ม   ได้แก่  หมู่ที่  2 , 3 , 8 , 10, 11

แกะสลัก  จะทำเป็นกลุ่ม และบุคคล  ได้แก่  หมู่ที่ 1,11

(5)  จักสาน    จะทำเป็นกลุ่มและบุคคล     ได้แก่  หมู่ที่ 10,12

11.3 อาชีพเสริมอื่น ๆ ที่มี
(1)  อาชีพค้าขาย    เช่น  ขายวัสดุก่อสร้าง  ขายของชำ  ปั๊มน้ำมันขายปลีก
(2)  ค้าขายผลิตผลจากการเกษตร  เช่น  ลำไย  หอม  กระเทียม
มีการรับจ้างแรงงานรายวันในช่วงการเก็บเกี่ยวผลผลิตในการเกษตร

12)  ด้านสังคม (Social)
12.1  ศาสนา  วัฒนธรรมและประเพณี
(1)  ศาสนา (Religion)  เครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจของชุมชน  มีวัดและสำนักสงฆ์  จำนวน  14  แห่ง  ประชาชนให้ความเคารพนับถือ เชิดชูศาสนา สังเกตได้จาการมีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมทางศาสนาในวันสำคัญทางศาสนาต่าง ๆ  วันเข้าพรรษา  วันวิสาขบูชา  ฯ
(2)  วัฒนธรรมและประเพณี  (Culture  and  tradition) ประชาชนเริ่มรับวัฒนธรรมใหม่เข้ามาในตำบล  ค่านิยม  ด้านวัตถุเริ่มหลากหลาย  นวัฒตกรรมเทคโนโลยี  สิ่งที่ไม่จำเป็นก็กลายเป็นสิ่งจำเป็น ฟุ่มเฟือยทุกกลุ่มชน  วัฒนธรรมดั้งเดิมเริ่มจากหายไป  และชนรุ่นหลังเริ่มไม่รู้จัก  จึงต้องอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีไว้ให้คงอยู่ต่อไป